​NCDs ถอยไป! เพชรบูรณ์ชู “สมัชชาสุขภาพ” สร้างพื้นที่กลาง คืนความสุขวัยเก๋า

สมัชชาสุขภาพจังหวัดเพชรบูรณ์ ขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วม มุ่งเน้นการส่งเสริมและป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)

จังหวัดเพชรบูรณ์ – เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 ณ ห้องประชุมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังซอง ตำบลท่าพล อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ได้มีการจัดประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงานสมัชชาสุขภาพจังหวัดเพชรบูรณ์ โดยมุ่งเน้นการบูรณาการความร่วมมือเพื่อแก้ไขปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งเป็นประเด็นอุบัติการณ์สำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาวะของประชาชนในพื้นที่ โดยมี ผศ.จินตนา สนามชัยสกุล ประธานคณะทำงาน เป็นประธานในพิธีเปิดและนำการอภิปราย

กลไกเชิงโครงสร้างและกฎหมายในการขับเคลื่อน

การประชุมในครั้งนี้เป็นการดำเนินงานภายใต้ พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 มาตรา 40 และประกาศคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2563 ซึ่งกำหนดให้มีการสนับสนุนการจัดสมัชชาสุขภาพเฉพาะพื้นที่และเฉพาะประเด็น กระบวนการดังกล่าวถือเป็นนวัตกรรมทางนโยบายที่เน้นการสร้าง “พื้นที่กลาง” เพื่อให้ภาคีเครือข่าย 4 ภาคส่วนหลัก อันประกอบด้วย ภาคประชาชนและชุมชนท้องถิ่น, ภาคประชาสังคมและเอกชน, ภาควิชาการและวิชาชีพ และภาคการเมือง/ส่วนราชการ ได้มีส่วนร่วมในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และร่วมตัดสินใจเชิงนโยบายอย่างมีระบบและทั่วถึง

ความท้าทายจากโครงสร้างประชากรและโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)

จากการวิเคราะห์สถานการณ์สุขภาพในพื้นที่พบว่า จังหวัดเพชรบูรณ์มีแนวโน้มเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์อย่างต่อเนื่อง โดยมีสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 21.7 ในปี 2563 เป็นร้อยละ 25.5 ในปี 2567 การเปลี่ยนแปลงทางประชากรนี้ส่งผลโดยตรงต่อภาระโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดภาวะเสื่อมถอยและการพึ่งพิงในกลุ่มผู้สูงอายุ นอกจากนี้ ปัญหาทางเศรษฐกิจจากการย้ายถิ่นของวัยแรงงานยังส่งผลให้ผู้สูงอายุต้องเผชิญกับภาวะความเปราะบางทางสังคมและการขาดแคลนผู้ดูแล

ยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนสู่ “พื้นที่ต้นแบบ”

สมัชชาสุขภาพจังหวัดเพชรบูรณ์ได้กำหนดแนวทางการดำเนินงานเชิงรุกผ่านกระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมบนพื้นฐานทางปัญญา (4P-W) ตามกรอบธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2565 โดยมีสาระสำคัญดังนี้:

• การพัฒนาตำบลต้นแบบ: กำหนดให้ ตำบลท่าพล อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นพื้นที่นำร่องในการขับเคลื่อนเชิงนโยบายและพื้นที่รูปธรรม เพื่อสร้างระบบนิเวศสุขภาพ (Ecosystem) ที่เอื้อต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ

• การยกระดับกลไกความร่วมมือ: มุ่งเน้นการสร้างความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน เพื่อจัดทำแผนงานที่ชัดเจนในการป้องกันและควบคุมโรค NCDs รวมถึงการรองรับสังคมสูงวัย

• การถอดบทเรียนและข้อเสนอเชิงนโยบาย: คณะทำงานจะดำเนินการสังเคราะห์ข้อมูลจากการปฏิบัติจริงในพื้นที่ เพื่อนำมาจัดทำเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายสาธารณะที่สอดคล้องกับบริบทของท้องถิ่น

บทสรุปและเป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์

การขับเคลื่อนโครงการนี้มีเป้าหมายสูงสุดเพื่อยกระดับจังหวัดเพชรบูรณ์สู่เมืองสุขภาวะ (Healthy City) ที่ประชาชนทุกช่วงวัยมีสุขภาพดีทั้งในมิติทางกาย จิต สังคม และปัญญา โดยคาดหวังว่าจะเกิดมาตรการหรือแผนงานเชิงรุกที่สามารถลดปัจจัยเสี่ยงและภาระทางสุขภาพจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรังได้อย่างยั่งยืน ผ่านการจัดการร่วมกันของทุกภาคส่วนในสังคม