ภาคีเครือข่ายควบคุมยาสูบจังหวัดเชียงรายจัดกิจกรรมสร้างกระแสเนื่องในวันงดสูบบุหรี่โลก 2569  หนุนนโยบายจังหวัดนำร่องเพื่อเด็กไทยปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า

ภาคีเครือข่ายควบคุมยาสูบจังหวัดเชียงรายจัดกิจกรรมสร้างกระแสเนื่องในวันงดสูบบุหรี่โลก 2569  หนุนนโยบายจังหวัดนำร่องเพื่อเด็กไทยปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า

เมื่อวันที่ 24 พ.ค. 69  สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง สมาพันธ์เครือข่ายแห่งชาติเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่จังหวัดเชียงราย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ศูนย์ข่าวปลอดควันจังหวัดเชียงราย มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ และกองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข สนับสนุนโดย กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมจัดกิจกรรมสร้างกระแสวันงดสูบบุหรี่โลก 2569  หยุดยั้งเยาวชนจากยาเสพติด บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า #นิโคตินเสพติด จน ตาย” โดยระดมสรรพกำลังทุกภาคส่วนให้ร่วมกันรณรงค์สร้างกระแสป้องกันการเข้าถึงบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า กับกลุ่มเด็กและเยาวชน หวังสร้างค่านิยมสังคมปลอดบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้าในภาคเหนืออย่างยั่งยืน ณ โซนวิดีโอวอลล์ ชั้น 2 เซ็นทรัล เชียงราย 

นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ในฐานะประธานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบจังหวัดเชียงราย และประธานในพิธีเปิดกิจกรรมสร้างกระแสวันงดสูบบุหรี่โลก 2569  กล่าวว่า  ปัจจุบัน ปัญหาการสูบบุหรี่และการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในภาคเหนือยังคงเป็นเรื่องน่าห่วงใย จากข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติล่าสุด พ.ศ.2567 พบว่า ภาคเหนือมีอัตราการสูบบุหรี่สูงเป็นอันดับสามของประเทศ อยู่ที่ร้อยละ 15  โดยเฉพาะในจังหวัดตาก ที่มีอัตราการสูบบุหรี่สูงเป็นลำดับที่ สอง ของประเทศ คือ ร้อยละ 25.6 รองจากจังหวัดกระบี่ของภาคใต้  ที่อัตราการสูบบุหรี่สูงที่สุดในประเทศ ร้อยละ 27.1  ส่วนจังหวัดเชียงรายเรามีอัตราการสูบบุหรี่ เป็นลำดับที่  74  คือ ร้อยละ 10.6 ถึงจะอยู่ในลำดับที่ต่ำ แต่เยาวชนมีแนวโน้มเข้าถึงบุหรี่ไฟฟ้าตั้งแต่อายุยังน้อยลงเรื่อย ๆ สถานการณ์การสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชนเริ่มแพร่ระบาดอย่างหนัก เด็กและเยาวชนเริ่มสูบบุหรี่ไฟฟ้ากันอย่างเปิดเผยดังที่กล่าวข้างต้น

ดังนั้น การระดมสรรพกำลังทุกภาคส่วนให้ร่วมกันรณรงค์สร้างกระแสป้องกันการเข้าถึงบุหรี่  บุหรี่ไฟฟ้ากับกลุ่มเด็กและเยาวชนถือเป็นวาระแห่งชาติ   ประกอบกับจังหวัดเชียงราย  ยังเป็นจังหวัดเป้าหมายในการดำเนิน “โครงการจังหวัดนำร่องเพื่อเด็กไทยปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า”  เพื่อสกัดกั้นการเกิดนักสูบหน้าใหม่จากบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า  อย่างเป็นรูปธรรมและขยายผลไปยังจังหวัดอื่น ๆ ในอนาคตต่อไป จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องสร้างการรับรู้ และร่วมขับเคลื่อนในจังหวัดของทุกภาคส่วนให้เป็นขบวนเดียวกัน เกิดกลไกการทำงานระดับจังหวัดทั้งระบบ รวมถึงเกิดแผนปฏิบัติการที่มุ่งเป้าให้เรื่องนี้เป็นวาระของจังหวัด  ที่สามารถวัดผลลัพธ์การดำเนินงานโดยนักวิจัยที่เข้าใจบริบทการทำงานควบคุมยาสูบในพื้นที่ด้วย

ด้าน นายแพทย์เอกชัย คำลือ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า กิจกรรมสร้างกระแส “วันงดสูบบุหรี่โลก 2569 ในครั้งนี้  สืบเนื่องจากองค์การอนามัยโลกกำหนดให้วันที่ 31 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวันงดสูบบุหรี่โลก โดยในปีนี้องค์การอนามัยโลกกำหนดประเด็นการรณรงค์ว่า  “Unmasking the appeal – countering nicotine and tobacco addiction”  เพื่อให้สอดคล้องกับประเด็นข้างต้น ปีนี้สำหรับประเทศไทยโดยกระทรวงสาธารณสุข   จึงใช้ภาษาไทยในการสื่อสารรณรงค์สร้างกระแสว่า “หยุดยั้งเยาวชนจากยาเสพติด บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า #นิโคตินเสพติด จน ตาย”   เพื่อให้ประชาชนตระหนักรู้และร่วมกันเปิดโปงกลยุทธ์ของอุตสาหกรรมยาสูบที่มุ่งเป้าทำการตลาดเพื่อดึงดูดผู้บริโภคกลุ่มเด็กและเยาวชนให้เสพติดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า ทั้งนี้ จากข้อมูลการระดมสมอง (Mapping Forum) ของภาคีเครือข่ายควบคุมยาสูบจังหวัดเชียงรายที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมาพบว่า หัวใจสำคัญของการทำงานใน 2 ปีข้างหน้า มีเป้าหมายหลัก คือ 1. ช่วยให้ผู้สูบบุหรี่ในจังหวัดเชียงรายเลิกสูบสำเร็จ ร้อยละ 15 และ  2. ป้องกันไม่ให้เกิดนักสูบหน้าใหม่  โดยหัวใจสำคัญของการทำงานใน 2 ปีข้างหน้า คือ การบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยการใช้ “Data-Driven Policy” หรือการใช้ข้อมูลจริงในระดับพื้นที่มาออกแบบกิจกรรม เช่น การเฝ้าระวังร้านจำหน่าย  การระบุจุดเสี่ยงที่มีการฝ่าฝืนสูบบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าในที่สาธารณะ และการใช้พลังสังคมออนไลน์ในการสื่อสารสร้างกระแส “คนเชียงรายไม่เอาบุหรี่ไฟฟ้า” เพื่อเปลี่ยนค่านิยมของคนรุ่นใหม่  อีกทั้ง  นโยบายจังหวัดปลอดบุหรี่  มุ่งเน้นการดำเนินงานรอบด้าน ประกอบด้วย การทำให้ “สถานศึกษาและพื้นที่สาธารณะ เป็นเขตปลอดบุหรี่ 100%” เพื่อลดความเสี่ยงจากการได้รับควันบุหรี่มือสองและมือสาม และลดการเข้าถึงบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าของเด็กและเยาวชน  พร้อมสั่งการให้ทุกท้องถิ่นยกระดับการช่วยเลิกบุหรี่ผ่านเครือข่าย อสม. และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ทั่วทั้งจังหวัด

นายแพทย์เอกชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า ในโอกาสนี้ เพื่อให้เกิดการสื่อสารสร้างกระแสในระดับพื้นที่ให้กว้างขวางมากยิ่งขึ้น ภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและภาคประชาสังคม จึงร่วมกันจัดกิจกรรมสร้างกระแส  “วันงดสูบบุหรี่โลก 2569 : หยุดยั้งเยาวชนจากยาเสพติด บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า นิโคตินเสพติด จน ตาย” เพื่อเชิญชวนชาวเชียงรายทุกภาคส่วน ร่วมกันสื่อสารและแสดงเจตจำนงในการร่วมกันปกป้องและคุ้มครองสุขภาพของคนเชียงราย  โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน ให้ปลอดพ้นจากการเสพติดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงเพื่อสื่อสารให้ภาคีเครือข่ายด้านการควบคุมยาสูบ ได้มีความรู้ ความเข้าใจต่ออันตรายของบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และกลยุทธ์ของบริษัทบุหรี่

โดยกิจกรรมที่จัดขึ้นในวันนี้ ได้รับความร่วมมือจาก ทุกภาคส่วน  รวมถึงการร่วมจัดนิทรรศการ  “ฮ่วมใจ๋เจียงฮาย ป้องกั๋นภัยบุหรี่ไฟฟ้า”  5 ด้าน  ประกอบด้วย  มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง  โรงเรียนเครือข่ายครูเพื่อโรงเรียนปลอดบุหรี่จังหวัดเชียงราย  เครือข่ายของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย  เครือข่ายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นปลอดบุหรี่ นำโดย เทศบาลตำบลแม่ไร่ จังหวัดเชียงราย  เครือข่ายด้านเด็กและเยาวชน นำโดย Chiang Rai YSDN (Youth Strong &  Development Network) และ แกนนำ Gen Z Gen Strong เลือกไม่สูบ

ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ กล่าวว่า นิโคตินเป็นสารเสพติด ที่ฝรั่งใช้คำว่า Highly หรือ Deadly Addictive คือมีฤทธิ์เสพติดสูงมาก ๆ เสพติดถึงตาย งานวิจัยพบว่า “ฤทธิ์เสพติดของนิโคติน เทียบเท่าเฮโรอีน” ทำให้คนไทยที่ติดบุหรี่มวน 7 ใน 10 คนจะติดไปตลอดชีวิต เด็กและเยาวชนที่ไม่สูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่าเสี่ยงใช้ตัวเองเป็นหนูทดลอง ไม่ควรที่จะเริ่ม คนที่สูบอยู่ก็ควรจะรีบเลิก เพราะยิ่งสูบนาน การเลิกยิ่งยาก และโอกาสจะเลิกได้ยิ่งมีน้อย ขณะที่           นายพิทยา จินาวัฒน์ กรรมการบริหารแผน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวเพิ่มเติมว่า สสส. มีแนวคิดปกป้องเยาวชนจากการเป็นนักสูบบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้าหน้าใหม่ ในพื้นที่นำร่อง ซึ่งจังหวัดขอนแก่น เป็นหนึ่งในพื้นที่นำร่องดังกล่าว โดยเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ให้เกิดรูปแบบการขยายผล และแนวทางในการดำเนินงานที่วัดผลได้อย่างเป็นรูปธรรม

ด้านนายบุรินทร์ วันดี ตัวแทนเยาวชนจาก โรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย  และนางสาวภัคจิรา แลใจปา แกนนำนักเรียน Gen Z  โรงเรียนพานพิทยาคม กล่าวสุนทรพจน์ในงานว่า  “นิโคติน” ในบุหรี่ไฟฟ้าเป็นสารเสพติดที่รุนแรง มันไม่ได้ส่งผลแค่ทางกาย แต่มันทำลายสมองและอนาคตของเยาวชน พวกเราพยายามดูแลและตักเตือนกันเองอย่างเต็มที่แล้ว แต่พลังของเยาวชนเพียงลำพังคงไม่พอที่จะต้านทานปัญหานี้  จึงอยากขอความเมตตาจากผู้ใหญ่ทุกท่าน ช่วยดำเนินมาตรการปกป้องเด็กและเยาวชนเชียงรายจากบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า ให้จังหวัดของเราเป็นเมืองที่เด็ก ๆ ทุกคนได้เติบโตขึ้นมาอย่างสมบูรณ์ แข็งแรง โดยไม่มีใครสามารถนำสารพิษเหล่านี้มาหยิบยื่นให้ถึงมือเยาวชนได้อีก

ต้องการรายละเอียดเพิ่มเติมติดต่อ คุณวัลภา แก้วศรี (บี) มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่  02 278 1828, 086 368 9488 / wanlapa@ashthailand.or.th