เกาะติดทุกสถานการณ์ ข่าวสารวันนิวส์
24°C ☀️ เพชรบูรณ์ · อุณหภูมิปัจจุบัน
BREAKING NEWSเปิดมุมมองประวัติศาสตร์! “เมืองศรีเทพ” อาจเคยเป็นราชธานีทวารวดี นักวิชาการชี้หลักฐานโบราณคดียังมีเรื่องให้ค้นหาอีกมาก
20 พ.ย. 2026

เปิดมุมมองประวัติศาสตร์! “เมืองศรีเทพ” อาจเคยเป็นราชธานีทวารวดี นักวิชาการชี้หลักฐานโบราณคดียังมีเรื่องให้ค้นหาอีกมาก

20 พ.ย. 2026

เปิดมุมมองประวัติศาสตร์! “เมืองศรีเทพ” อาจเคยเป็นราชธานีทวารวดี นักวิชาการชี้หลักฐานโบราณคดียังมีเรื่องให้ค้นหาอีกมาก

เพชรบูรณ์ – กระทรวง อว. ผนึกกำลัง มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ เปิดเวทีถอดรหัสประวัติศาสตร์ “ศรัทธามรดกโลกศรีเทพ–เมืองเพชรบูรณ์” ด้าน ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.พิริยะ ไกรฤกษ์ เสนอแนวคิดชวนค้นคว้าเมืองโบราณศรีเทพในมิติใหม่ ตั้งข้อสันนิษฐานอาจเคยมีสถานะเป็นราชธานีของอาณาจักรทวารวดี พร้อมชี้หลักฐานด้านศาสนา ศิลปกรรม และโบราณสถาน สะท้อนความรุ่งเรืองของอารยธรรมที่ยังมีเรื่องราวให้ศึกษาอีกมาก

เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ณ ห้องประชุม LC2 มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์ จัดกิจกรรม “ประวัติศาสตร์บอกเล่า ศรัทธามรดกโลกศรีเทพ–เมืองเพชรบูรณ์” เพื่อเชื่อมโยงองค์ความรู้ด้านประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และมรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น ผ่านการบรรยายพิเศษ เวทีเสวนา การเรียนรู้จากสถานที่จริง และการสาธิตภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีนักวิชาการและผู้สนใจเข้าร่วมกิจกรรมจำนวนมาก

ชวนทบทวนบทบาท “ศรีเทพ” อาจเป็นมากกว่าเมืองสำคัญในวัฒนธรรมทวารวดี

 ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.พิริยะ ไกรฤกษ์ ในหัวข้อ “ประวัติศาสตร์บอกเล่า ศรัทธามรดกโลกศรีเทพ–เมืองเพชรบูรณ์” ซึ่งนำเสนอข้อวิเคราะห์และมุมมองใหม่ต่อบทบาทของเมืองโบราณศรีเทพในประวัติศาสตร์ไทย โดยเสนอให้พิจารณาความเป็นไปได้ว่า ศรีเทพอาจไม่ได้เป็นเพียงเมืองสำคัญแห่งหนึ่งในวัฒนธรรมทวารวดี แต่อาจเคยมีสถานะเป็นราชธานีของอาณาจักรทวารวดีด้วย

ข้อเสนอดังกล่าวเป็นประเด็นทางวิชาการที่น่าสนใจ และเปิดโอกาสให้มีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติม โดยอาศัยการเปรียบเทียบลักษณะทางวัฒนธรรม ทั้งรูปแบบการตั้งถิ่นฐาน ความเชื่อทางศาสนา ทำเลที่ตั้ง และความเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์ กับแหล่งโบราณคดีสำคัญ 5 แห่ง ได้แก่ เมืองโบราณศรีเทพ นครปฐม อู่ทอง คูบัว และศรีมโหสถ ซึ่งจากการวิเคราะห์ตามข้อเสนอของนักวิชาการพบว่า ศรีเทพมีลักษณะที่สอดคล้องกับคุณลักษณะของวัฒนธรรมทวารวดีอย่างโดดเด่น

หลักฐานศาสนา สะท้อนความหลากหลายทางความเชื่อ

อีกประเด็นสำคัญคือความหลากหลายทางศาสนาที่ปรากฏในเมืองโบราณศรีเทพ ทั้งศาสนาฮินดู พุทธศาสนานิกายเถรวาท และมหายาน โดยมีการนำหลักฐานจากประติมากรรม จารึก และโบราณสถาน มาเชื่อมโยงกับคัมภีร์และหลักคำสอนทางศาสนา เพื่ออธิบายพัฒนาการด้านความคิด ความเชื่อ และวิถีชีวิตของผู้คนในอดีต

นอกจากนี้ ยังมีการกล่าวถึงเอกลักษณ์ของศิลปะสกุลช่างศรีเทพ ซึ่งสะท้อนการรับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากอินเดียมาปรับประยุกต์ให้เข้ากับบริบทของท้องถิ่น จนเกิดเป็นรูปแบบศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมที่มีลักษณะเฉพาะตัว เป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงถึงความรุ่งเรืองและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของเมืองโบราณศรีเทพ

ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.พิริยะ ยังเน้นย้ำว่า การศึกษาศรีเทพไม่ควรหยุดอยู่เพียงการรับรู้ในฐานะแหล่งมรดกโลก แต่ควรต่อยอดการศึกษาวิจัยหลักฐานทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ และศาสนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อทำความเข้าใจบทบาทของศรีเทพในเครือข่ายอารยธรรมทวารวดีให้ชัดเจนยิ่งขึ้น ควบคู่กับการอนุรักษ์อย่างถูกต้อง การบริหารจัดการแหล่งมรดกโลก และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน

เชื่อมโยงประวัติศาสตร์ศรีเทพ สู่รากเหง้าเมืองเพชรบูรณ์

ดร.วิศัลย์ โฆษิตานนท์ ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดเพชรบูรณ์ ร่วมบรรยายพิเศษถึงความเชื่อมโยงระหว่างเมืองศรีเทพกับประวัติศาสตร์และความเชื่อของชาวเพชรบูรณ์ ขณะที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธีระวัฒน์ แสนคำ ได้นำเสนอเรื่องราวประวัติศาสตร์บอกเล่าและพัฒนาการของเมืองเพชรบูรณ์ เพื่อเชื่อมโยงหลักฐานทางประวัติศาสตร์เข้ากับเรื่องราวและบริบทของท้องถิ่น

กิจกรรมครั้งนี้จึงไม่เพียงเป็นเวทีถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับเมืองโบราณศรีเทพในฐานะแหล่งมรดกโลก แต่ยังเป็นการเปิดพื้นที่ทางความคิดให้ประชาชนและคนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้ ทบทวน และทำความเข้าใจรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดเพชรบูรณ์

เพราะคุณค่าของมรดกโลกไม่ได้อยู่เพียงโบราณสถานหรือโบราณวัตถุที่หลงเหลือจากอดีตเท่านั้น หากยังรวมถึงองค์ความรู้ ความเชื่อ และเรื่องราวของบรรพชนที่ยังรอการค้นพบและตีความ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการศึกษา อนุรักษ์ และส่งต่อสู่คนรุ่นหลังอย่างยั่งยืน